Kültürel cilanda yaşanan değişimin lojistik sektörüne etkisinden önce kültür kavramına kısaca değinmek, onu tanımlamak daha yerinde olacaktır. Kültür kavram olarak; “dil, inanç, değer, norm, davranışlar ve bir nesilden bir diğer nesile aktarılan maddî öğelerden oluşan bir bütün” olarak tanımlanabilir. Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanan Türkçe sözlüğün software versiyonunda10 kültür,”Tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerler ile bunları yaratmada, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünü, hars, ekin” olarak tanımlanmıştır.* Daha teknik bir yaklaşımla, kültür; “toplumun genel yaşam biçimi” olarak ifade edilebilir. Bir toplumda yaşayan insanların öğrendiklerinden ve paylaştıklarından oluşan kültür, toplumun teknolojik gelişim seviyesini, üretim biçimini, üretim miktarı ve tekniğini, yaşam şeklini belirleyen değerlerini, inançlarını, geleneklerini, ahlâk kurallarını kapsar.
Kültür ile ilgili teknik kaynakların incelenmesi halinde birden fazla kültürel yaklaşımla* karşılaşmak mümkündür. Ancak biz lojistik sektörü ilgilendiren kültür yaklaşımı olan ve “popüler kültür” olarak tanımlanan kültür yaklaşımı üzerinde duracağız. Bir toplumda yaşarken gördüklerimiz, duyduklarımız çoğunlukla toplumun popüler kültürü ile ilgilidir. Popüler kültür yaşamla, günlük hayatla ilgilidir. Bu kültür spor, müzik, hobiler, satın alma tercihleri, tüketme biçimleri, sinema, kitaplar, dergiler gibi güncel hayatın belirleyici faktörlerini kapsar. Aslında günlük hayatı şekillendiren bu saydıklarımızda.
Toplumların kendilerine has temel özelliklere sahip kültürleri olmalarına rağmen küreselleşme süreci bu temel özelliklerin önemli bir miktarında benzeşmeler yaşanmasına neden olmuştur. Küreselleşme sürecinden olumlu yönde etkilenen sektörler, bu benzeşmenin toplumlar üzerinde olumlu veya olumsuz etki yapmasına bakmaksızın, kendi lehlerinde olmak kaydı ile süreci hızlandırmak için ellerinden geleni yaptılar. Bu etkileşimin somut etkileri ile günlük yaşamımızda çoğu kez karşılaşıyoruz. Sadece bizim içinde bulunduğumuz toplumda değil hemen tüm Dünyada yaşanan kültürel yozlaşmanın sonucu olarak, bilişim sektöründe gelinen seviyenin verdiği ivme ile giderek daha da artan bir yoğunlukta toplumların nasıl birer tüketim toplumu haline getirildiği artık yorum olmaktan çıkıp, tespit haline gelmiştir. Çok uluslu işletmelerin kurduğu pazarlama, satış, reklâm ağları gibi mekanizmalarla insanları ihtiyaç duydukları miktardan çok daha fazla miktarda tüketmeye yönelten, hiç ihtiyaçları olmadıkları halde tüketmeye veya üretim maliyetlerinin çok üstünde bir bedelle satın almaya zorlayan bir Dünya yaratıldığını görüyoruz. Sanayi devrimi ile başlayan bu süreç sosyal ve bireysel tüketim anlayışını beraberinde getirmiş ve genel tüketici davranışını da değiştirmiştir. Talep farklılıklarını belirlerken temel kültürel özellikleri esas alan ve buna göre tüketici yapısını belirleyerek üretim yapan işletmeler rakiplerinden farklılaşmış ve küresel rekabette avantaj sağlamışlardır.
Toplumun belli kesimlerinden seçilen tüketici örneklerinin belirlediği tütün karışımına göre üretim yapan Philip&Morris firmasının Türkiye pazarı ile ABD pazarı için ayrı olarak belirlediği tütün karışımı ile piyasaya sürdüğü Marlboro sigarası bu konuda verilebilecek örneklerdendir. Türkiye’de sarı bandrol ile satılan Marlboro sigarası Amerikalı bir tüketici için ABD iç pazarında mavi bandrol ile satılmaktadır.
Mc Donalds* gibi bir fast-food devi ise önemli kültür faktörlerinden biri olan “din faktörü”r\ü dikkate alarak üretim yapması ile önemli örneklerden birini oluşturur. İslam dinine göre tüketilmesi haram olan domuz etini islam ülkelerinde açtığı şubelerde sattığı mamullerinde kullanmayarak farklılık yaratmayı başarmıştır. Küresel tüketici yapısının ulusal sınırları aşarak benzeşmesi sonucunda, belli uluslararası markaların, reklâm sektörünün etkisiyle, medyanın sağladığı imkânlarla tüm ülkelerde, çok yüksek miktarda satış rakamlarına ulaşması tesadüf değildir. Kapitalizmin simgesi haline gelen Mc Donalds’ın Rusya’da şube açmakta, ABD’nin simgesi haline gelen kot kumaşından üretilen y’eonler artık, Pekin caddelerinde görülebilmekte ve bu giysilerin üzerindeki etiketlerdeki fiyatlar kalitelerinden çok üzerinde yazılı markalara göre belirlenmektedir.
Kültürel özelliklerin toplumların ihtiyaçlarına göre değil, kapitalist sistemin belirlediği eksende değişimi, lojistik sektörün biçimlenmesinde önemli etkiler yapmıştır. Değişen tüketici yapısı, bilim sektörünün sağladığı avantajlarla çok uzak mesafedeki üreticilerden çok kısa sürelerde teslim alınabilecek şekilde oluşturulmuş bir sistemin lojistik destek yapılanmasını gerekli kılmıştır. Geleneksel yapıları ve kendilerine has kültürleri ile nam salmış toplumlar bile bu değişime karşı koyamamış, kültürel benzeşmeyle karşı karşıya kalmışlardır. Bu benzeşme daha profesyonel lojistik yapılanmanın küresel bir köye benzetilen tüm Dünyada uygulanmasını gerekli kılmış dolayısı ile lojistik sektörün şekillenmesinde önemli etkenlerden biri olmuştur.
ALINTIDIR: Dr.MEHMET HAKAN KESKİN HOCAMIZIN KİTABINDAN
Related posts:
- Sosyal Alanda Yaşanan Değişimin Lojistiğe Etkisi Bilginin toplum üzerinde yarattığı değişikliklerin kabul edilen en belirgin aşamalarından...
- Fordist Dönemin Lojistik Yapıya Etkisi Endüstri sonrası dönemde temel çalışma ve üretim ilişkisinin, emek sermaye...
- Post-Fordist Dönemin Lojistik Yapıya Etkisi Küreselleşme doğal olarak işletmeleri de etkilemiş, gelişmeler karşısında ayakta kalabilmek...
- Dış Kaynak Kullanımında Yaşanan Sorunlar Dış Kaynak Kullanımında Yaşanan Sorunlar Sözleşme hükümlerinin yerine getirilmemesi; Hizmet...
- JİT KAVRAMI İLE DEĞİŞEN ENVANTER YÖNETİM FELSEFESİ JİT, tam zamanında üretim anlamına gelen “Just-in-Time” İngilizce tabirinin baş...
Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.