Askeri lojistik desteğin şekillenmesinde en etkili unsur, hiç kuşkusuz değişen ve gelişen muharebe sahasının biçimidir. Tarihteki bir çok örneğinde olduğu gibi bir harekatın başarılı olabilmesi için askeri lojistik destek uygulamalarının da başarılı olması gerekmektedir. Lojistik destek planlarında düşmana üstünlük sağlayan ve lojistik çözümlerde farklılık yaratabilen komutanlar tarihteki benzerlerinden farklılaşmayı başarmışlardır. Geçmişteki başarılı harekatlar incelendiğinde, bu harekatları desteklemek için yapılan lojistik uygulamaların ortak noktası, muharebe sahasının ihtiyaçlarının çok iyi tespit edilmesi ve bu detayların sistemli bir biçimde planlamaya alınmış olmasıdır.
Askeri lojistik sektörün nasıl bir yapıda olacağını tespit edebilmek için gelecekteki muharebelerin nasıl ve ne şekilde olacağını önceden belirlemek gerekir. Nükleer teknolojinin tıptan önce kitle imha silahlarında kullanılması, ilk tepkili motorun, uzay araştırmalarından önce u-zun menzilli roketlerde kullanılması gibi birçok örnek teknolojik gelişmelerin önce askeri alanda kullanıldığını göstermektedir. Yakın gelecekte tanışacağımız teknolojinin son nimetlerinin de öncelikli olarak muharebe sahasının şekillenmesinde kullanılacağı aşikardır.
Çok uzun yıllar kılıç, ok, yay, mızrak gibi enstrümanlarla şekillenen savaş alanları, barutun savaş alanlarında kullanılmaya başlanmasının ardından, önemli bir kırılma yaşamıştı. 1900′lü yıllara dek egemen olan tahkimli mevziler, yüksek bölgelere kurulmuş kalın surlara sahip kaleler, süvari bitlikleri gibi enstrümanlar ise motorlu ve zırhlı birliklerin muharebelerde görülmeye başlanması ile işe yaramaz hale gelmişti.
Mevzi savaşlarının hakim olduğu Birinci Dünya Savaşının bitmesinin üzerinden daha 30 yıl bile geçmemiş olmasına rağmen, İkinci Dünya Savaşı, pek çok ilke sahipti. Londra’ya atılan füzeler, Alman Motorize birlikleri tarafından geçilerek hiçbir işe yaramadığı kanıtlanan Fransızların Maginot savunma hattı, Japonya’nın teslim olmasına ve milyonlarca insanın ölümüne neden olan atom bombaları, İkinci Dünya Savaşı esnasında görülen ilklerin örneklerindendi.
İkinci Dünya Savaşının sona ermesinden sonra geçen yaklaşık 60 yıl içerisinde muharebe sahalarında önemli değişimler oldu. Kara, hava ve deniz kuvvetleri daha önce hayal bile edilemeyen imkanlara kavuştular. Özellikle uzay teknolojisinin kullanılmaya başlanması ile yeni açılımlar sağlandı. Modern silah ve mühimmatının isabet oranlarının yükselmesi ve menzillerinin kıtalararası boyutlara ulaşması ile, muharebe sahasının derinliği arttı, askeri olduğu kadar sivil hedefler de muharebe silahlarının etki alanına girdi. Uzaydan yerküredeki bir otomobilin plaka numarası tespit edilebilir hale gelince, uydu desteğinde yapılan istihbarat faaliyetleri komutanlara daha öncesi ile mukayese edilemeyecek imkanlar tanıdı. Kara muharebelerinde zırhlı araçların hareket sıaları ve zırh kalınlıkları artırıldı, daha uzun menzilli, daha isabetli ve seri atış yapabilen silahlarla donatıldılar. Havada ikmal yeteneğinin kazanılması ile Hava kuvvetlerine çok uzun soluklu hava taarruzları yapabilme imkanı sağlandı. Mühimmat isabet yüzdesi, yüzde 99′a varan oranlara taşındı. Kargo uçaklarının taşıma kapasiteleri önemli miktarda tonajı bir seferde taşıyacak kapasiteye çıkarıldı. Denizlerden yapılan destek, kara harekatlarının başarısına çok önemli katkılar yapmakla kalmayıp, yüzen şehirler haline gelen uçak gemileri sayesinde hava harekatında kullanılmak üzere muharebe sahasının yakınlarında yüzen bir havaalanı getirme imkanı sağlandı.
Yukarıca verilenlere ilave olarak daha bir çok örnekle desteklenebilecek yakın geçmişteki muharebe sahasının değişimine neden olan bilimsel gelişmeler, gelecekteki değişim için fikir verebilecek türdedir. Bu gelişim ve değişimin çalışmayı ilgilendiren bölümü askeri lojistik sorumluların gelecek muharebeler için yapılacak planların lojistik desteği için kendilerini hazırlayabilmesidir. 300 bin adet bilgisayar kullanılan “91 Çöl Fırtınası Harekâtı”r\da bir elinde tüfeği, diğerinde diz üstü bilgisayarı ile savaşan Amerikan askerinin medyadaki görüntüsü muharebe sahasına inen teknolojinin simgesiydi.
2001 yılının bir gece yarısında, Kandahar’da bir kara yolu üzerine Amerikan keşif birliklerinin kurduğu barikata yüzden fazla Taliban askerini taşıyan yedi araçlık bir konvoy yaklaşmasının ardından, barikatta bulunan bir Amerikan deniz piyadesi, Kandahar üzerinde uçan altı savaş uçağına işaret vermişti. Global Konumlama Sistemi (GPS) ile belirlenen koordinatlar sayesinde hedefe kilitlenen akıllı bombalar yüzden fazla Talibanı konvoyla birlikte imha ederken, Barikattaki deniz piyadelerine çatışmaya girmeden sadece, kendilerini koruma amacıyla birkaç kez ateş etmek kalmıştı.141 Afganistan savaşından aktarılan basit bir GSP uygulaması, teknolojik donanımın muharebe sahasındaki dengeyi nasıl değiştirdiğine dair güzel bir örnektir.
Verilen örnekten anlaşılacağı gibi, 2000′li yıllarda muharebe sahası, C4I* kuvvet çarpanını en etkin biçimde kullanan orduların egemenliğinde olacaktır. Artık yeni muharebe silahları Irak savaşında örnekleri çok sık görülen uzaydan desteklenen GPS, akıllı füzeler, insansız hava araçları**, lazer silâhları olarak biçim değiştirmiştir.
Muharebe konsepti değişmesi ile artık yakın geçmişteki muharebelerin ö-nemli unsurları olan yoğun kara kuvveti, tank, top ve zırhlı araç kullanımına dayalı muharebe tekniği terk edilmeye başlanmıştır. Bu gelişmelerin ardından gelecek yüzyıldaki muharebelerde üstünlük sağlayabilmek için muharebe sahasına ait verileri gerçek zamanlı olarak elde etme, bu bilgiyi komuta heyetine ve birliklere gerekiyorsa müttefiklere eş zamanlı dağıtma kabiliyetine bağlı olacağı değerlendirilmesi yapılabilir. Gelecekteki muharebe sahasının bu biçimi ancak birçok silâh sistemini kara birlik komutanlarına bağlayan yazılım sistemlerine ve bunu destekleyecek entegre edilmiş sistemler sistemine (system of systems) oluşmasına bağlı olacağının tahmin etmek pek güç olmayacaktır. Sistemler sisteminin amacı, birliklere bütün savaş alanı istihbaratını sağlamak*** ve düşmanla istenilen yer ve zamanda muharebeye girme ve manevra yapma kabiliyeti vermektir.142
Diz üstü bilgisayarı, mikroçipi, video kamerayı, uyduyu ve sensörleri birbirleri ile entegre eden sistemler sistemi nişancıyı, komutanına, komutanı komuta karargâhına bağladığı gibi lojistik destek açısından da büyük önem taşımaktadır.
Uzun menzilli istihbarat ve hedef tespit sistemlerinin sağladığı imkanlar sonucu muharebe sahasında sabit ve yakın durma eskisine nazaran daha büyük riskler doğuracaktır. Ulaştırma faaliyetlerinin gizliliği hemen hemen imkansız hale geleceğinden, aldatma faaliyetleri gibi çözümler gerekecektir. Dağılmanın artması ile birlikte yalnız komuta kontrol değil lojistik faaliyetlerde de önemli güçlükler yaşanması kaçınılmazdır. Mobil, hafif, elastik kolay elleçlenebilen, sıcak soğuk tüm hava şartlarına dayanıklı lojistik ekipmana sahip olan ordular rakiplerine avantajlar sağlayacaktır.
Yakın gelecekte daha etkin ve yaygın olacağı değerlendirilen, teröristlere ve sabotajcılara karşı yürütülen gerilla harbi tipine yakın bir mücadelenin icra edildiği muharebe sahasının, bazen Londra metrosu bazen Afgan dağları, bazen İstanbul’daki sinagog olan sürekli şekil ve mekan değiştirdiği göz önüne alınarak, lojistik desteğin sürekliliğinin sağlanması lojistikçiler açısından büyük önem taşımaktadır. Lojistikçiler bu gelişmelerin ışığında, bilgi işlem sistemlerinin desteğinde kendilerini geleceğin muharebelerine hazırlamak zorundadırlar.
